Home » ጦማሮች እና አስተያየቶች » የሥልጣን ሩጫ ወይስ ህገ መንግስታዊ ፍጥጫ? (ኤፍሬም ማዴቦ)

የሥልጣን ሩጫ ወይስ ህገ መንግስታዊ ፍጥጫ? (ኤፍሬም ማዴቦ)

ኤፍሬም ማዴቦ ([email protected])

PM Abiy Ahmed and Jawar Mohamed.

ዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ በ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ መሳፍንቶች የከፋፈሏትን ኢትዮጵያ አንድ አድርገው ንጉሰ ነገስት ዘኢትዮጵያ ተብለው ኢትዮጵያን መግዛት ከጀመሩ በኋላ በነበሩት 165 አመታት ውስጥ አገራችን ኢትዮጵያ ከግጭትና ከጦርነት ተላቅቃ ሙሉ ሃይሏን ለዕድገትና ብልፅግና ያዋለችበት ሃምሳ ተከታታይ አመታት አልነበሩም። በፈጣን ዕድገታቸው አለማችንን ያስደነቁትና የ“ኢሲያ ነብሮች” በመባል የሚታውቁት አገሮች ዛሬ ያሉበት ደረጃ ላይ የደረሱት እኛ በተለያየ መልኩ ግጭትና ጦርነት ውስጥ በነበርንባቸው ባለፉት 75 አመታት ውስጥ ነው። ኢትዮጵያ በታሪኳ የተዋጋቻቸው ጦርነቶች አብዛኛዎቹ ካልገዛናችሁ ወይም ካልተቆጣጠርናችሁ ብለው ባህር አቋርጠው ከመጡብን የውጭ ተስፋፊዎችና ቅኝ ገዢዎች ጋር የተደረጉ ጦርነቶች ቢሆኑም፣ አንዳንዶቹ ጦርነቶች ግን እኛው ኢትዮጵያዊያን እርስ በርስ የተጋደልንባቸው ጦርነቶች ናቸው። እነዚህ ጦርነቶች እንደ ህዝብ ምንግዜም የማንረሳቸውን ትልልቅ ጀግኖች እና ዛሬም ስማቸው ሲነሳ የምናፍርባቸውን ከሃዲ ባንዳዎች አሳይተውናል። ታሪክ የእኛን የኢትዮጵያዊያንን ስም የሚያነሳው፣ ኢትዮጵያዊያን የቱንም ያክል ባይስማሙና ባይግባቡም የውጭ ጠላት ሲመጣባቸው ግን የውስጥ ልዩነቶቻቸውን ረስተው ፊታችውን በጋራ ወደ ጠላታቸው ያዞራሉ በሚል ሌሎች በማይጋሩን እሴት ነው። ይህንን ለዘመናት አብሮን የቆየ እሴት ዛሬ አገር በቀል ሃይሎች አደጋ ላይ ጥለውታል።

ይህ የማንነታችን መታወቂያ የሆነውና ዛሬን ለማየታችን ዋስትና የሆነን አኩሪ ባህል፣ በታሪክ ሚዛን ቢመዘኑ የቁምነገር ዘመናቸው አራት ቀን በማይሞላ ነገር ግን በየቀኑ አራት ኪሎ ካልገባን እያሉ በሚያላዝኑ ስግብግብ  “የቅዳሜ ፖለቲከኞች” እየተሸረሸረ ነው። ይህንን ሁለት ስርነቀል አብዮቶች እንኳን ሊያጠፉት ያልቻሉትን ከትውልድ ትውልድ ሲተላለፍ የመጣ ማህበራዊ ወረት ከሥልጣን ጥማትና ከባዶ ጩኸት ውጭ ምንም ሃሳብና መላ የሌላቸው ፖለቲከኞች በ”ህገ መንግስት” ሰበብ ካላጠፋነው እያሉ ነው። እነዚህ ባለፉት ሁለት አመታት ቁጥራቸው እንጂ ስራቸው ተነግሮ የማያውቅ ፖለቲከኞቻችን ከሰሞኑ የሥልጣን ሱስ አስተባብሯቸው “ሁላችንም እኩል ነን” የሚል አዲስ ነጠላ ዜማ በጋራ ለቅቀዋል።

ታሪካዊ ጠላቶቻችን ኢትዮጵያን በገዛ የተፍጥሮ ኃብቷ “እኛን ካልሰማሽ . . . ወዮልሽ” እያሉ  በጋራ እየዛቱብን ነው። ልባቸው በፈጸሙት ግፍና በዘረፉት ኃብት ልክ ያበጠ አገር በቀል የጨለማ ሃይሎች የሁላችንም የጋራ ጠላት የሆነውን ድህነትን እና ኋላ ቀርነትን ትተው በአንድነታችን ላይ ዘምተዋል። ኮሮና የሚባል የተፈጥሮ መቅሰፍት ብዙዎቻችንን ከቤታችን እንዳንወጣ አድርጎናል። በእንዲህ አይነቱ መንግስት፣ ተቃዋሚ የፖለቲካ ሃይሎች፣ምሁሩና የአገር ሽማግሌው ቁጭ ብለው መላ መፈለግ በሚገባቸው ወቅት፣ መስከረም 30 ካለፈ “ሁላችንም ንጉሶች” ነን፣ ከመስከረም 30 በኋላ የሁላችንም ቤት ሚኒልክ ቤተ መንግስት መሆን አለበት፣ ከሁሉም በላይ ደግሞ ከመስከረም 30 በኋላ ወታደሩም አይታዘዝም የሚሉ አሳፋሪ የፖለቲካ ቁማርተኞች ተፈጥረው ፖለቲካችንን እያመሱት ነው። እንዲህ ከውጭም ከውስጥም በተከበብንበት የታሪክ አጋጣሚ፣ ታሪክን ወደኋላ ዘመንን ወደፊት የማይመለከት እና ለጠላት የሚመች አገር በቀል ሃይል መፈጠሩ እነ ደጃዝማች ኃ/ሥላሤ ጉግሳ ከዚህ የባሰ ምን አደረጉ የሚል ጥያቄ እንድንጠይቅ አስገድዶናል።

አገራችን ኢትዮጵያ ሁሌም የሚያስቡላት አዋቂዎችና የሚሞቱላት ጀግኖች ስላሏት ከሃዲዎችን እየረሳናቸው ነው እንጂ ክህደት፣ ሴራና ዛቻ ለኢትዮጵያ አዲስ ነገር አይደሉም። የዛሬውን ዛቻና ሴራ ልዩ የሚያደርገው የውጭ ሃይሎች በኛው በራሳችን የተፈጥሮ ኃብት ላይ “እኛን ስሙን” ማለታቸውና የአገር ውከስጥ ሃይሎች ደግሞ የራሳችንን ህገ መንግስት ተጠቅመው እኛንም እነሱንም የሚያጠፋ ቀውስ ውስጥ ሊከቱን እየሞከሩ መሆናቸው ነው። ለመሆኑ ከመስከረም 30 በኋላ ሁላችንም እኩል ነን ሲባል ምን ማለት ነው? ማን ከማን ጋር ነው እኩል የሚሆነው?  በተለይ ከመስከረም 30 በኋላ ወታደሩም፣ፖሊሱም ዜጎችም አይታዘዙም የምትለዋ አባባል ያቺ የለመድናት ቀጭን ትዕዛዝ ናት? ማሳሰቢያ ናት? ወይስ ምንድናት? ለምድነው ወታደሩና ፖሊሱ  የማይታዘዘው? ደግሞስ ለማነው ይህ ሃላፊነት የጎደለው መልዕክት የተላለፈው?

አንዳንዴ ከእይታ አድማስ መጥበብ አንዳንዴም ከራስ ስንፍና ወይም ከኑሮ ጫና የተነሳ የሰው ልጅ የወደፊቱን ማየት ሊሳነው ይችል ይሆናል፣ እግዜር ያሳያችሁ ምን ጉድ ቢፈጠርና ምን አይነት ዘመን ቢመጣ ነው ምርጫው በተያዘለት ሰሌዳ ቢደረግ ኖሮ በምርጫው ተወዳድረን አገር እንመራለን ብለው ሲሰብኩን የሰነበቱ ፖለቲከኞች ዛሬ በአገርና በህዝብ ላይ እየመጣ ያለውን ትልቅ አደጋ ማየት ተስኗቸው በህልማቸውም በውናቸውም “ሥልጣን ስጡን” እያሉ የሚጩኹት? እነዚህ የማያዩ፣የማይሰሙና የማያስተውሉ ፖለቲከኞች መስከረም 30 ቢመጣስ እኛንም እንደነሱ የማናይና የማንሰማ ከማድረግ ውጭ ሌላ ምን ሊያደርጉ ይሆን? ይህንን የሁላችንንም አለማየትና አለመስማት ይሁን እኩልነት የሚሉት?

የሰሞኑን አነጋጋሪ ህገ መንግስታዊ ቀውስ በተመለከተ በየሜዲያው እየቀረቡ “ህዝብ” ያውቃል፣ “ህዝብ” ከጎናችን ነው እያሉ ጆሯችንን ሲያደነቁሩ የሰነበቱ ፓርቲዎች ምን ያክል የኢትዮጵያን ህዝብ እንደሚያውቁትና ምን ያክል እንደሚያስቡለት የምናውቀው ያ የሚያስቡለትና የሚጨነቁለት ህዝብ እንዲያነበው የጻፉትን መግለጫ ስናነብ ነው። ብዙዎቹ መግለጫዎች የተጻፉት የኢትዮጵያ ህዝብ በማያውቀውና በማይሰማው በውጭ አገር ቋንቋ ነው። ይታያችሁ እነዚህ እፍረተ ቢሶች ናቸው በነጋ በጠባ በህዝብ ስም የሚምሉት። ከእናንተስ ጎመን በጤና!

ከሰሞኑ ጀዋር መሐመድና ልደቱ አያሌው OMN ላይ ቀርበው በድፍረት ሊነግሩን እንደሞከሩት የኢትዮጵያ ህገ መንግስት የሥልጣን ክፍተት እንዳይኖር ሆን ተበሎ ታስቦበት የተጻፈ ህገ መንግስት አይደለም። እንዲያውም ይህ ህገ መንግስት ዛሬ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚታየው ሁኔታ እንደሚመጣ የገመቱ ሰዎች ሆን ብለው የጻፉት ህገ መንግስት ነው። አንዳንድ የህገ መንግስቱን አንቀጾች ልብ ብሎ ለተመለከተው ሰው፣ ህገ መንግስቱ ሆን ተብሎ አንድ ሰው ብቻ ወይም አንድ ቡድን ብቻ ሁሌ ኢትዮጵያን ይመራል በሚል እሳቤ የተጻፈ የሚመስል ህገ መንግስት ነው። ለምሳሌ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ፓርላማውን በትኖ አዲስ ምርጫ እንዲጠራ የማድረግ ሥልጣን ያለው ጠ/ሚኒስትሩ ነው እንጂ የህግ አውጪው አካል እንዲህ አይነት ሥልጣን የለውም። የፓርላማ ሥርዓት ባለባቸው አገሮች ውስጥ የህግ አውጪው አካል የህግ አስፈጻሚውን አካል ከሚቆጣጠርባቸው ህገ መንግስታዊ መንገዶች አንዱ በመስተዳድሩ ላይ የ”እምነት የለኝም ድምፅ” ሰጥቶ መስተዳድሩን በትኖ አዲስ ምርጫ እንዲጠራ የማድረግ ሥልጣን ያለው መሆኑ ነው። የኢትዮጵያ ህገ መንግስት እንዲህ አይነቱን ትልቅ ሥልጣን የሰጠው ለጠ/ሚኒስትሩ ነው። ይህ ማለት ደግሞ ኢትዮጵያ ውስጥ የህግ አስፈጻሚው አካል እንዳሻው ቢጨማለቅ፣ይህንን አካል የፈጠረው ፓርላማ ሊቀጣው ወይም ከሥልጣን ሊያባርረው አይችልም ማለት ነው። ይህንን በየትም አገር የሌለ የተገላቢጦሽ ሥልጣን ለጠ/ሚኒስትሩ የሰጠውንና እያንዳንዱ ክልል ያለ ምንም ቅደመ ሁኔታ ተገንጥሎ አገር የመሆን መብት አለው ብሎ የደነገገውን ህገ መንግስት ነው አቶ ልደቱ አያሌውና ጀዋር መሐመድ አፋቸውን ሞልተውና በኩራት በአዋቂዎችና በአርቆ አሳቢዎች የተጻፈ ህገ መንግስት ነው ያሉት። ድንቄም አርቆ አሳቢዎች!  አርቆ ማሰብ ማለት ወደፊት ሊሆን ወይን ሊከሰት የሚችልን ነገር ከግምት ውስጥ ማስገባት ማለት ነው። ይህ ህገ መንግስት በአርቆ አሳቢዎች ተጽፎ ቢሆን ኖሮ ዛሬ የገባንበት ቅርቃር ውስጥ በፍጹም አንገባም ነበር።

አቶ ልደቱ አያሌውና ጀዋር መሐመድ የምርጫውን መራዘምና ህገ መንግስቱ በዚህ ጉዳይ ላይ ምን ይላል የሚለውን በተመለከተ ባደረጉት ውይይት ላይ የነበራቸውን ትኩረት አልወደድኩትም። ህገ መንግስቱ የምርጫ መራዘምን በተመለከተ ምንም ነገር አለማለቱ እኔም የምደግፈው ሃሳብ ነው። የጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ መንግስትም ምርጫው በተያዘለት ሰሌዳ መካሄድ አለበት ከማለት ውጭ አንድም ቀን ምርጫው ይራዘም የሚል ክርክር ውስጥ ገብቶ አያውቅም።  ምርጫው በሚቀጥለው ነሐሴ ወር ላይ የማይካሄደው ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በብዙ አገሮች ውስጥ ከአቅም በላይ የሆነ የአስቸኳይ ግዜ ሁኔታ ስለተፈጠረ ነው። የኢትዮጵያን ህገ መንግስት የጻፉ ሰዎች መመልከት የነበረባቸው እንደዚህ አይነት ሁኔታ ሲፈጠር ምን መደረግ አለበት የሚለውን ነበር። ይህንን አለተመለከቱም፥ አለመመልከታቸው ስህተት ነው። ይህ ስህተት ነው ዛሬ የገባንበት ህገ መንግስታዊ ቀውስ ውስጥ የከተተን። ሌላው ያለወደድኩላቸው ነገር ሁሉቱም ሰዎች ይህንን ስህተትና የህገ መንግስቱን ደካማ ጎን እንደጠንካራ ጎን መውሰዳቸው ነው፥ ይህንን አቋም እንዲይዙ ያደረጋቸው ደግሞ ወይይታቸውን ሲጀምሩ “ምርጫውን ማራዘም” የሚል ቁንፅል ሃሳብ ይዘው በመጀመራቸው ነው። ምርጫ በብዙ ሁኔታዎች የተነሳ ሊራዘም ይችላል። ለምሳሌ፥ እንደኮሮና አይነት ሰዎች ከተወሰነ ቁጥር በላይ አንድ ቦታ ላይ እንዳይሰበሰቡ የሚከለክል የተፈጥሮ አደጋ ወይም ሌሎችም የተፈጥሮ አደጋዎች በስፋት ሲከሰቱ፥ አገራችን በሁለትና ሶስት ግምባሮች ጦርነት ውስጥ ከገባች፥ ባለፉት ሁለት አመታት እንዳየነው የርስ በርስ ግጭቶችና መፈናቀሎች ሲኖሩ ወዘተ ምርጫ ሊራዘም ይችላል።  ስለዚህ ህገ መንግስቱ እንደዚህ አይነት ሁኔታዎች ሲፈጠሩ ምን መደረግ እንዳለበት በግልጽ አለማስቀመጡ ስህተት ነው፥ ስህተት ደግሞ ጠንካራ ጎን አይደለም።

ህገ መንግስት የአገር መሪዎች፣በሥልጣን ላይ ያለ ፓርቲ፣ ወይም ማናችንም ማድረግ የምንፈልገውን ለማድረግ የማንፈልገውን ደግሞ ለመከልከል በፈለግን ቁጥር ጎትተን የምናሻሽለው ተራ ሰነድ አይደለም። ህገ መንግስት የህዝብ ቃል ኪዳን ሰነድ ነው።ይህ ሰንድ እንዲሻሻል ህዝብ መፍቀድ አለበት፣ከተሻሻለ በኋላም በህዝብ መጽደቅ አለበት። ይህ ለሁላችንም ግልፅ ሊሆን ይገባል። ሆኖም ግን አንድ ህገ መንግስት እንዲህ አይነት ክብርና ጥበቃ የሚሰጠው ሁላችንም በስምምነት ጽፈነው በህዝበ-ውሳኔ ሲጸድቅ ነው። ዛሬ በስራ ላይ ያለው የኢትዮጵያ ህገ መንግስት በምንም መልኩ እንዲህ አይነት ሰነድ አይደለም። ግን ይህም ሁሉ ሆኖ ለኛም ለአገራችንም በሚበጅ መልኩ ልናሻሽለው ይገባል እንጂ “ሁላችንም ያልጻፍነው” እና  “ህዝብ ያላጸደቀው” ሰነድ ነውና ለህገ መንግስቱ አንታዘዝም እያልን እንዳሰኘን የምንደልዘውና የምንቀይረው ሰነድም አይደለም።

ዛሬ በአንድ በኩል ህገ መንግስቱ በሚላቸውና በማይላቸው ጉዳዮች የተነሳ አገራችን ኢትዮጵያ ትልቅ የህልውና አደጋ ላይ ወድቃለች፣ በሌላ በኩል ደግሞ “በገዛ ዳቦዬ ልብ ልቡን አጣሁት” እንዲሉ ኢትዮጵያ በራሷ የተፈጥሮ ኃብት የተነሳ የጥፋት ድግስ እየተደገሰባት ነው። ከዚህ በተጨማሪ ኮሮና የሚባል አለማችንን ከአራት ወር በላይ በአንድ ሙዚቃ ያስጨፈረ፣ ብዙ ህዝብ የለከፈና የገደለ ወረርሽኝ እኛም አገር ገብቶ በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ሆኖብናል። እንዲህ አይነት በሦስት አቅጣጫ የመጣ አደጋ አገርን ሲያስጨንቅ የአንድ አገር ህዝብ፣ መንግስትና የፖለቲካ ልህቃን ምንድነው ማድረግ ያለባቸው?

እንዲህ አይነቱ ትልቅ አደጋ የመጣው እንግሊዞች ላይ ቢሆን ኖሮ እኔ እርግጠኛ ነኝ ቦሪስ ጆንሰንና ጀርሚ ኮርብን ከሌሎቹ ፓርቲዎች ጋር ሆነው “ምን ይሻለናል” ብለው መምከር ይጀምሩ ነበር፣ አሜሪካ ውስጥ ቢሆን ኖሮ ደግሞ በ2001 መስከረም ወር ላይ እንዳየነው የአሜሪካ ህዝብ፣ ዲሞክራቶችና ሪፑብሊካን አንድ ላይ ይቆሙ ነበር። የኛዎቹስ? የኛዎቹማ ነገሩንኮ! ሁሉም ለመንገስ ዘውዳቸውን አሰርተው መስከረም 30ን እየጠበቁ ነው። የኛዎቹማ እነሱ እራሳቸውም ስሙ ቢባሉ የማይሰሙትን የመግለጫ ጋጋታ ይደረድራሉ። የፖለቲካ ፓርቲያቸውን ከአገር በላይ፣ የፓርቲ መሪዎችን ደግሞ ከፓርቲው በላይ አድርገው የሚመለከቱ የኛ ፖሊቲከኞችማ አገርና ህዝብ ግራ ተጋብተው የመሪ ያለህ እያሉ ሲጮሁ እነሱ ጭራሽ የባሰ ግራ ያጋቡናል። በየቴሊቪዥኑ መስኮት ላይ ብቅ እያሉ ከችግር መውጪያ ሳይሆን የባሰ ችግር ውስጥ የሚከት የወሬ ቱማታቸውን ይለቁብናል። ልህቁ ይሳለቃል፣ ፖለቲከኛው ይዝታል፣ የክልል መሪ ነኝ ባዩ “ህገ መንግስቱ ይከበር” እያለ ቀንና ማታ ህገወጥ ስራ ይሰራል፣ መሪዎቻችን እንዳረጀ የግድግዳ ላይ ሰአት በቀን አንዴ ነው በትክክል የሚያስቡት። ለመሆኑ የነማን አገር ናት እንዲህ መጫወቻ የሆነችው? እኛስ የነማን ልጆች ሆነን ነው ማንም ወፍ ዘራሽ በተናገረ ቁጥር “አፍህን ዝጋ” ማለቱን ትተን ጡት እንደሚጠባ ህፃን ኮሽ ባለ ቁጥር የምንደነግጠው?

ወደድንም ጠላን አገራችን ኢትዮጵያ የምትሆነው እኛ ልጆቿ እንድትሆን የፈቀድነውን ብቻ ነው። አንባቢ ሆይ ይቺ አባቶችህ ያቆዩልህ አገር ኢትዮጵያ አንተ/ቺ እንድትሆን የምትፈልገውን እየሆነች ነው? ካልሆነች ከዛሬ ጀምሮ በዝምታ ማለፍ ይብቃህ/ሽ! ዝምታ መስማማት ነው። ዝምታ አንቺም አንተም የማትፈልጉት ነገር እንዲሆን መፍቀድ ነው። የዛሬዋ ኢትዮጵያ የኛ ዝምታና የተራ ካድሬዎች ድፍረት ውጤት ናት። ኢትዮጵያ የሁላችንም አገር መሆኗ የሚረጋገጠው የኛ ዝምታ ሲሰበርና የካድሬ ደፍረት ሲተነፍስ ብቻ ነው።

ዛሬ አገራችን ኢትዮጵያን ከገባችበት አጣብቂኝ ጎትተን ለማውጣት ብዙ አማራጮች አሉን፣ ብዙ መንገዶችም አሉን። እኛ ኢትዮጵያዊያን ተስማምተን መንገድ መምረጥና በመረጥነዉ መንገድ ላይ በስምምነት መሄድ ነው የተሳነን እንጂ መንገድማ ሞልቷል። ማዕበል በሚያናጋው ውቅያኖስ ላይ በመርከብ ስንጓዝ ህይወታችን አደጋ ላይ ከወደቀ መጀመሪያ ማዳን ያለብን መርከቡን ነው፣ መርከቡን ከማዕበሉ ከታደግነው ሁላችንም እንድናለን። የተሸከመንን መረከብ ረስተን ሁላችንም እራሳችንን ለማዳን የየራሳችንን እርምጃ መወሰድ ከጀመርን ግን እኛም መርከቧም የመጥፋት ዕድላችን ትልቅ ነው። የአገራችን የኢትዮጵያ ጉዳይ ከመርከብም በላይ ነው። የኢትዮጵያ ህልውና አደጋ ላይ ሲወድቅ ያለን ብቸኛ አማራጭ ኢትዮጵያን ማዳን ነው። ህግ መንግስትና ፖለቲካ ኢትዮጵያን ለማዳን መሳሪያ ይሆኑናል እንጂ ኢትዮጵያን ከማዳን ሊያቆሙን አይገባም። ኢትዮጵያን ማዳን የሁላችንም ተቀዳሚ ስራ ነው። ይህንን ለማድረግ የፓርላማ ውሳኔ መወሰን ካለብን እንወስናለን፣ የፖለቲካ ስምምነት ማድረግ ካለብን እናደርጋለን፣ መንግስት ኢትዮጵያን ለማዳን የሚወስደው እርምጃ ኢትዮጵያን ያድናል ብለን ካመንን ከመንግስት ጎን እንቆማለን። ህገ መንግስቱን ማሻሻል ካለብን እናሻሽላለን፣ አዲስ ህገ መንግስት መጻፍ ካለብን እንጽፋለን፣ ህገ መንግስቱን ማገድ ካለብንም እናግዳለን እንጂ “ህገ መንግስታዊ ቀውስ” በሚል ሰበብ አራት ኪሎን መኖሪያው ለማድረግ ለፈለገ የቀን ህልም አላሚ ሁሉ መንገድ አንጠርግም። እኛ እራሳችንም ብንሆን አሁን በሥልጣን ላይ ያለው መንግስት ከመስከረም 30 በኋላ ህጋዊነት ወይም ቅቡልነት የለውም ብለን የ“ደቦ መንግስት” እናቋቁም የሚል ቅዠት ውስጥ አንገባም።  አራት ኪሎ እኛ የፈለግናቸውን ሰዎች መርጠን የምናስገባበት የህዝብ ተመራጮች መኖሪያ ቤት ነው እንጂ ያየውና የተመኘው ሁሉ “መስከረም 30”ን ጠብቆ የሚገባበት የምሽት ክለብ አይደለም።

የ2012ቱ ምርጫ ለምን በተያዘለት የግዜ ሰሌዳ እንደማይደረግና መስከረም 30 ላይ የሥልጣን ዘመኑ የሚያልቀው የኢትዮጵያ ፓርላማና የጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ መንግስት የሚቀጥለው ምርጫ እስኪደረግ ድረስ ለምን በሥልጣን ላይ መቆየት እንዳለባቸው ሁላችንም እናውቃለን። ህገ መንግስቱ ፈቀደ አልፈቀደ ዛሬ የመጣብንን የየፈጥሮ መቅሰፍት እንኳን እኛ ካለነሱ እርዳታ የማንኖረው መናጢ ድሃዎች፣ በእድገት ወደ ፊት የገፉ ኃብታም አገሮችም መቆጣጠር አልቻሉም። ታዲያ ምርጫው ለምን እንደተራዘመና አሁን በሥልጣን ላይ ያለው መንግስት እስከሚቀጥለው ምርጫ ድረስ ለምን መቆየት እንዳለበት እያወቅን ለምድነው “መስከረም 30” የሚል “የሞኝ ዘፈን” የምንዘፍነው? ፈረሱም ሜዳውም እኛው እጅ ላይ እያለ ለምንድነው ሌላ ፈረስና ሌላ ሜዳ የሚያሰኘኝ? በእርግጥም ፖለቲከኞቻችን በነጋ በጠባ እንደሚምሉት ህዝብ ከነሱ ጋር ከሆነ፣ ለምንድነው የጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ መንግስት ከተለያዩ ባለድርሻዎች ጋር የፖለቲካ ድርድር ውስጥ እንዲገባ ከህዝብ ጋር ሆነው የማያስገድዱት? ያለንበት ግዜ የግድ የፖለቲካ ስምምነት የሚያስፈልገው ግዜ እንደሆነ ሁላችንም ይገባናልኮ! ግን ይህ የፖለቲካ ስምምነት በግድ፣በአሉባልታና በዛቻ አይደለም የሚመጣው።

ከህገ መንግስቱ ውጭ ሌላ ምንም መንገድ የለም የምትለው አንተ የኢትዮጵያ መንግስት ሆይ፣ ከህገ መንግስቱና ከኢትዮጵያ ህልውና ለማነው ቅድሚያ የምትሰጠው? ይቺ አገርኮ ከህገ መንግስት ጋር የኖረችው 89 አመት ብቻ ነው። እሱም በትክክል ከተቆጠረ ነው። ምክንያቱም ህገ መንግስት ኖሮን በህገ አራዊት የኖርንባቸዉ በጣም ብዙ አመታት አሉ። ኢትዮጵያን አሁን ከገጠማት አደጋ ለማዳን ህገ መንግስቱም የኢትዮጵያ መንግስትም አማራጮች እንጂ ብቸኛ የመፍትሄ ባለቤቶች አለመሆናቸውን የኢትዮጵያ መንግስት መገንዘብም መረዳትም አለበት። አገራችን ኢትዮጵያ ዛሬ ከገባችበት ፖለቲካዊና ማህበራዊ ቀውስ ለማውጣት ሌሎች ብዙ አማራጮች አሉ። አንዱና ትልቁ ሃላፊነት ከሚሰማቸውና ህዝባዊ አደራ መሸከም ከሚችሉ የፖለቲካ ባለድርሻዎች ጋር ቁጭ ብሎ መምከር ነው።

ኢትዮጵያ ዛሬ ከገጠማት አደጋ የምትድነው በተጻፈ ህገ መንግስት ብቻ ሳይሆን እንደገና በሚጻፍ ወይም በሚሻሻል ህገ መንግስት ሊሆን ይችላል፣ በፓርላማ ውሳኔ ሊሆን ይችላል ላይሆንም ይችላል፣ መንግስትን ጨምሮ ሌሎችም የፖለቲካ ሃይሎች በሚፈጥሩት የፖለቲካ ስምምነት ሊሆን ይችላል፣ ህዝብ ባልመረጣቸው ነገርግን ህዝብ በቀናነታቸውና በአርቆ አተዋይነታቸው የሚተማመንባቸው የሃይማኖት መሪዎች፣ የአገር ሽማግሌዎች፣ ምሁራን፣ታዋቂ ግለሰቦችና የፖለቲካ ልህቃን ተወያይተው በሚያገኙት የመፍትሄ ሃሳብ ሊሆን ይችላል። መንግስት እነዚህ ከላይ ስማቸው የተጠቀሰው የማህበረሰብ አባላት የሚገናኙበትን እና በአገራቸው ጉዳይ ላይ ሃላፊነታቸውን እንዲወጡ የሚያስችል ሁኔታ ማመቻቸት ነው ያለበት እንጂ የችግሮች ሁሉ መፍትሄ እኔ ብቻ ነኝ ብሎ በሩን ቀርቅሮ መኮፈስ አይደለም!

ስለዚህ በፈረንጅ ቋንቋ መግለጫ እየጻፋችሁ በመግለጫ የምትገሸልጡን የፖለቲካ ፓርቲዎች ሆይ፣ መስከረም 30 ካለፈ ወታደሩም አይታዘዝም እያላችሁ ግራ ገብቷችሁ ግራ የምታጋቡን ልህቃን ሆይ፣ ከህገ መንግስት ውጭ ሌላ አማራጭ የለም እያልክ የሃሳብ ድህነትን የምትሰብከው መንግስት ሆይ፣ እስኪ ለዚህች ብዙ ጀግኖች የህይወት መስዋዕትነት ለከፈሉላት አገር ስትሉ ቁጭ ብላችሁ ተማከሩና አገራችን ከተፈጥሮም (ኮሮና) ከፖለቲካም ቀውስ ነጻ የምትወጣበትን መንገድ በጋራ ፈልጉ። አገራዊ ምርጫም ሰላማዊ የሥልጣን ሽግግርም መኖር የሚችሉት በተረጋጋ አገር ውስጥ ነውና እባካችሁ ኢትዮጵያ ውስጥ ሰላምና መረጋጋት እንዲመጣ የተቻላችሁን ሁሉ አድርጉ። ይህንን ማድረግ እንድትችሉ እግዚአብሄር መልካም ልብና አርቆ አስተዋይነትን ይስጣችሁ። አሜን!!!

8 comments

  1. Blame UN who keeps arming EPRDF, for these violations of human rights. Hachalu wouldn’t even have to struggle so hard if UN didn’t fund , arm or train TPLF-the terrorist group despite the continuous outcries from Ethiopian majority ethnicities who suffer ethnic genicidal rule under EPRDF until now .

    Currently it seems like the Balderas & Amara National Movement (ANM) are siding with EPRDFites (PP& TPLF) and against Hachalu’s supporters.
    PP/TPLF (EPRDF) has successfully created divisions between Fano and Querro .

    Now UNSC is saying there is a dispute about GERD between Ethiopia , Sudan and Egypt. This word “Dispute” needs to be clarified. What kind of dispute UNSC is talking about needs to be clarified. There is no dispute.Ethiopia did not go build the dam in Sudan’s territory or in Egypt’s territory , GERD is in Ethiopia’s territory. Ethiopian delegates need to calmly take their time and tell the UNSC to clarify this word “dispute” right now, before these talks go any further. Ethiopia’s delegates should not just accept any label or any word UNSC throws , object the word dispute before another word gets thrown. I cannot go into another woman’s home and start a dispute over her husband. If I did start a dispute I am sure I would be asked what is the basis for my dispute , did the husband had an affair with me? Am I his mistress or what?
    Menilik signed because he was forced to sign. He was made to sign whatever he signed without his will. That needs to be clarified. That treaty 99% of Ethiopians did not know it was signed at the time or have not been made aware of it. It still sounds like a fairy tale for the majority .
    Ethiopia got a right to build a wall in its territory whether it is in it’s water or on Ethiopia’s land, Ethiopia got full right to build a wall wherever Ethiopia wants in the territory of Ethiopia. UNSC got no right to label Ethiopia to be in a dispute , disputes are when both countries got common entitlement over where the dam is being built. For that matter Abraham Lincoln promised forty acres and a mule in a treaty to all African American blacks , that did not happen. You don’t see UNSC calling the fact African Americans did not get their forty acres and a mule a dispute.We didn’t hear the ethnic apartheid within Ethiopia being labeled as a dispute by UNSC which is costing lives left and right in Ethiopia for decades until now. For three decades UNSC pressured Ethiopia to follow ethnic apartheid, UNSC approved the arming to his teeth of a one ethnic dominated military to commit genocide against its own people within the country and neighborhood coutries , that was not called a dispute by UNSC .

    UNSC cannot pressure us Ethiopians, currently Ethiopia is at the lowest in any measure of human development Index because of UNSC hired mercinaries called TPLF, there is no way but up for Ethiopians from now on , we cannot go any lower , we are desperate now and we won’t allow UNSC to label Ethiopia anymore, we know where we are and we know where we are heading, if UNSC wants to label anything UNSC can label itself the entity who armed TPLF to kill Ethiopians by TPLF commiting crimes against humanities by getting constant support to strengthen the power of TPLF kept arriving from the west despite outcries Ethiopians kept sounding since the past millennium with the West given mg deaf ear to the people of Ethiopia keeping arming EPRDF (PP&TPLF).

  2. ሚዛናዊ አስተሳሰብ በውብ የስነጽሁፍ ችሎታ ተሰናስሎ ሲቀርብ ሱስ ይሆናል። ውዱ የኢትዮጵያ ልጅ አቶ ኤፍሬም ማዴቦ፣ ኑርልን።

  3. We Ethiopians are fools . We fought for Meles against Isayas , for what? Both were equally against the majority of Ethiopians.

    Now we again foolishly might fight choosing one out of Abiy and Jawar while both Jawar and Abiy are equally against the majority of Ethiopians. We are not only fools but also insane if we keep getting fooled repeatedly .

    Let’s keep in mind doing the same thing again and again while expecting different results , is the official definition of insanity.

  4. Dagmawi Gudu Kassa

    “….አራት ኪሎ እኛ የፈለግናቸውን ሰዎች መርጠን የምናስገባበት የህዝብ ተመራጮች መኖሪያ ቤት ነው እንጂ ያየውና የተመኘው ሁሉ “መስከረም 30”ን ጠብቆ የሚገባበት የምሽት ክለብ አይደለም።…” very interesting analysis! God bless you dear.
    I am always surprised when I see no governmental apparatus or body that checks the whims of such idiotic people like Lidetu and Jawar when they vomit stenchy matter to purposely spoil our already spoilt politics.
    And I am surprised as to why the government doesn’t have an apparatus that checks those who use religion and illusion to confuse the already confused population. In this list, the so called Ehite Mariam (who should be named ‘Ehite Diabilos actually) and her culprit the foolish 8th millennium Emperor” Belachew Abuye, … could be included. Should any insane be allowed to fool the populace, a populace which is less educated and less wise to choose what is good and bad, in the name of religion and false revelations which are reflections of personal caprices? I wonder why people like Daniel Kibret are not conscious of such mad individuals and advise the PM with this regard and stop the madness before it really gets us all crazy. Ethiopia seems to be a ship full of intoxicated people nowadays; no one seems to heed this situation.
    Thanks anyhow dear E. Madebo for your insightful ideas.

  5. Thank you sir, it is a food piece !

  6. ሌላ ምን አልልም ተባረክ ብቻ ነው አቦ አንጀቴን አራስከው-

    • ABEBAYEHU ALULA

      አቶ ኤፍሬም ወንድሜ እጅ እነሳለሁ በቅድሚያ! ብዙ ጊዜም አለፈ ከተያየን ከግዳጅ ከተመለስክም በኃላ አላየሁም! ሰላምና ጤንነትን እመኛለሁ!
      በተረፈ መልዕክትህ ለአገዛዙ ለተቃዋሚውም ማድረግህ ሚዛናዊ ነውና ተመችቶኛል!
      አገዛዙ ሁሉን ነገር እኔ እወስናለሁ አፍንጫችሁን ላሱ! እናንት ምንም አያገባችሁም ነው ያለው! እንዳለውም በራሱ በኢህአደግ አሁን ብልፅንና የተባለው ሙሉ ሙሉ በሚዘውራቸው መንግሥታዊ መዋቅሮች ስልጣኑን አረዘምን አሉ! ደህና ባለድርሻ አካላት ብሔራዊ መግባባትን ለመፍጠር መክረው አንተ እንደጠቀስከው አገሪቱ የምትገኝበትን አሳሳቢና ብሔራዊ ችግር ከግምት አስገብተው ሕገመንግሥት ባሉት ውስጥ ይህንን የደነገገ ነገር አለመኖሩን ከግምት አስገብተው መንግሥት ከገባንበት ወረርሽኝ እስከሚንገታ ጊዜ ድረስ ዕድሜ እንዲሰጠው በጋራ ስምምነት መወሰን ይቻላል! በዚህ አጣብቅኝ ውስጥ መንግሥት አልባ አገር ይኑር አሊያም ምርጫ መደረግ አለበት የሚል የአገሩ ጉዳይ የማያሳስበው አካልም አይኖርም!
      በርግጥ በሎሎች ወገን በተለይም በአመፅ ማነሳሳት የተካነው በሰላማዊ ሰዎች ሕይወት ሳይጠየቅ እንደልቡ አሁንም የቀጠለው ጃዋር ፓሊስ አይታዘዝም ሲል ቅስቀሳ ማድሩጉ ነው! ብዙም ሞክሮ አልተሳካለትም!
      እኔ ይህ ክፍተት አንድም ሁለትም ዓመት የአቢይ መንግሥት መቆየት አያሳስበኝም! ይልቅ በኢህአደግ ጥርነፋ ስር የምትገኘዋ አገር ውስጥ አሁንም ፍታዊና ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ይደረጋል የሚል ቅዥት ከቶውንም የለብኝም! ኦሮሚያን ተው ደቡብ ወላይታን እኔ የተወለድኩበትን አካባቢ ለኢትዬጵያ ቀንዓይ የነበረው ስለ አገር አንድነች ወይም አሃዳዊ አገር መስማት አይፈልጉም ይህንን ካድሬዎቹ ሕዝቡንም እያሰከሩች ነው! ቱከታትለህ እንደሆኝ ኢዜማ ቤሮ በቦዲቲ ተከራዬ ችንሽ ወረዳ ነች ወረዳው ገዥ ለአከራዬ የፃፍው ደብዳቤ ሼር ከዚያ አድርገውኝ ነበር !
      ለጨፍላቂዎች (አሃዳዊያን) የአከራየኽውን ቤት በአስቸዃይ አስሉቅቅ ነበር የሚለው! እነዚህ ናቸው ምርጫውን የሚጠመዝዙትን እጪውንም መራጭም የሚያዋክቡት!
      ስለሆነም የምርጫ ድሞክራሲያዊ ተቋማትን ከላይ እስከ ቀበሌ ገበሬ ድረስ አቢይ መንግሥት ዲሞክራሲያዊ ከቶውንም አያደርገውም! አቢይ እራሱ የሚሰራውና ቃለ መሃላ የፈፀመው ኢህአደግን አሸናፊ ለማድረግ ነው “አሁን ብልፅግና የተባለውን” ስለሆነም በአስተማማኝ ስልጥጣን የማይጋራ የሽግግር መንግሥት አቋቁሞ ባለድርሻ አካላት በመሪ ሚናነት ተቋማትን ከላይ እስከ ቀበሌ ድረስ ገለልተኛ በማድረግ Transparent በማድረግ ማቋቋም ከዚያ ምርጫ ሉመግባት በሆደሰፊነት ገለልተኛ ሰዎች አንድነት ድርጅቶች ውህደት አሊያም ግንባር አሊያም ጥምረት እንዲፈጥሩና ብልፅግናን ለመመከት መላውን ሕዝብ በአቋምም በሞራልም በአንድ ማምጣት! ለምርጫው በሁሉም ከተሞኝ ምርጫ ጣብያዎች ርብርቦሽ ማድረግና ይህችን ክፍተት በትልቅ ቁጥር ምክር ቤቱን መያዝና ዘውግኝነትን መስበር ሕገመንግሥቱንም ኢትዬጵያ በክልል መንግሥት ተሸንሽና ሳትሟሟ ማሻሻል!
      ይህንን ካላደረግን ኢህአደግ አብዛኛውን ምክር ቤት ይዞ ተቋዋሚው ድምፅ የማያስቀይር ይዞ ዘውጌው አገር ይቀጥላል።

Comments — What do you think?